Trường Chính trị Tôn Đức Thắng Tỉnh An Giang

Một số biện pháp ngăn chặn tiêu cực để thanh niên hiện nay thực hiện tốt theo lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh

03:51 19/04/2017

Ngược dòng lịch sử chúng ta tìm về quá khứ hào hùng nhưng đầy thăng trầm của dân tộc trong những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược. Trong những đêm đen nô lệ, cảnh nước mất nhà tan đã hun đúc ý chí và khát vọng của biết bao lớp trẻ thanh niên Việt Nam từ thế hệ này đến thế hệ khác đứng lên tiếp nối truyền thống yêu nước, giương cao ngọn cờ độc lập, tự do dân tộc, không ngại gian khổ, sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. Sức mạnh của hàng triệu thanh niên Việt Nam kết hợp với lực lượng toàn dân đã làm nên cuộc chiến tranh thần thánh của dân tộc đánh bại hai đế quốc xâm lược và lập nên nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, mở ra một kỷ nguyên mới - kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.

 Ngược dòng lịch sử chúng ta tìm về quá khứ hào hùng nhưng đầy thăng trầm của dân tộc trong những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược. Trong những đêm đen nô lệ, cảnh nước mất nhà tan đã hun đúc ý chí và khát vọng của biết bao lớp trẻ thanh niên Việt Nam từ thế hệ này đến thế hệ khác đứng lên tiếp nối truyền thống yêu nước, giương cao ngọn cờ độc lập, tự do dân tộc, không ngại gian khổ, sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. Sức mạnh của hàng triệu thanh niên Việt Nam kết hợp với lực lượng toàn dân đã làm nên cuộc chiến tranh thần thánh của dân tộc đánh bại hai đế quốc xâm lược và lập nên nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, mở ra một kỷ nguyên mới - kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.

    

     Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành những tình cảm và sự quan tâm sâu sắc đến thế hệ trẻ thanh niên, Bác đã ân cần khuyên nhủ các bạn trẻ về lý tưởng sống của mình, Bác dặn: "Chúng ta không một chút nào được quên lý tưởng cao cả của mình là phấn đấu cho Tổ quốc ta hoàn toàn độc lập, cho chủ nghĩa xã hội hoàn toàn thắng lợi trên đất nước ta" . Lời căn dặn của Bác cho chúng ta thấy được tầm quan trọng của lý tưởng sống là cái tất yếu mà mỗi chúng ta ai cũng phải có, nhất là thế hệ trẻ thanh niên sống phải có lý tưởng, có hoài bão, có ước mơ hướng đến những điều tốt đẹp, là động lực để vượt qua mọi rào cản khó khăn, nó làm tâm hồn ta đẹp hơn, đúng như nhà giáo dục người Nga - Kalinin đã từng nói: "Sự trống rỗng trong tâm hồn" chính là điều đáng sợ nhất đối với thanh niên. Do đó, để lắp đầy những khoảng trống và để có một lý tưởng sống tốt đẹp thanh niên chúng ta cần phải xác định nhiệm vụ học tập là trọng tâm, không ngừng ra sức học tập, nâng cao trình độ chính trị, văn hóa, khoa học kỹ thuật và quân sự. Đến đây, ta lại nhớ lời dạy của Bác qua buổi phát biểu trong Hội nghị toàn quốc lần thứ nhất về công tác huấn luyện và học tập, năm 1950, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt câu hỏi: học để làm gì? và Người đã nói nhiều về mục đích của sự học, song đúc kết lại vẫn là để làm việc, để phụng sự Tổ quốc và nhân dân. Trong lời ghi ở trang đầu Quyển sổ vàng của trường Nguyễn Ái Quốc Trung ương, Người viết: “Học để làm việc, làm người, làm cán bộ. Học để phụng sự đoàn thể, giai cấp và nhân dân, Tổ quốc và nhân loại”. Đây cũng chính là trách nhiệm, là một lý tưởng phấn đấu của thanh niên Việt Nam hiện nay trong thời đại mới, điều kiện mới.    

    

     Bên cạnh nêu lên lý tưởng sống của thanh niên, Hồ Chí Minh còn nhận thấy những ưu điểm và hạn chế của thanh niên ta, Người chỉ rõ: "Ưu điểm của thanh niên ta là hăng hái, giàu tinh thần xung phong. Khuyết điểm là ham chuộng hình thức, thiếu thực tế, bệnh cá nhân, bệnh anh hùng...." . Và trên thực tế hiện nay, thế hệ trẻ thanh niên đang được sống trong một môi trường hòa bình, có nhiều điều kiện để tiếp xúc với nền văn hóa của thế giới cùng với quá trình hội nhập, toàn cầu hóa đã tác động đa chiều lên các lĩnh vực của đời sống xã hội ở nước ta. Có thể nói, dưới sự tác động của toàn cầu hóa đã giúp cho các dân tộc, các cộng đồng và các cá nhân ngày càng xích lại gần nhau hơn để hội nhập, tồn tại và phát triển nhưng mặt khác nó làm thay đổi nhận thức của con người, đặc biệt là thay đổi quan điểm về những giá trị chuẩn mực xã hội của một bộ phận không nhỏ thanh niên Việt Nam trong điều kiện hiện nay. Hậu quả là một số bạn trẻ mất phương hướng, sống ảo trên mạng xã hội và hình thành một số trào lưu đáng lên án trong thời gian gần đây như: "Việt Nam nói là làm", đến khoe thân làm trò lố để nổi tiếng, hay trào lưu đưa tang giả, tế sống bạn; không những thế giới trẻ còn vô tư lao vào những thú tiêu khiển chết người không lường trước được như: tem giấy, bóng cười, may túy tổng hợp gây ảo giác,... mặt khác một bộ phận bạn trẻ coi trọng đồng tiền đến mức thực dụng và đáng buồn thay với những suy nghĩ lệch lạc về một xã hội tốt đẹp nào đó sẽ mang lại đầy đủ vật chất và tinh thần cho các bạn hơn ở chính quê hương mình. Một trong những hành động đáng lên án gay gắt mà hiện nay đang trở thành vấn nạn nhức nhối trong xã hội là tình trạng bạo lực học đường, khi nói đến bạo lực học đường chúng ta sẽ nghĩ ngay đến các bạn nam sinh đánh nhau vì những lý do ấy trĩ như: nhìn đểu, sĩ diện,... thì hiện nay xu hướng bạo lực học đường đang lan rộng sang cả nữ sinh với chiều hướng ngày càng gia tăng. Đứng trước thực trạng báo động ấy, chúng ta càng nhận thức rõ hơn về tầm quan trọng của công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức lối sống cho thế hệ trẻ thanh niên dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào của dân tộc. Cũng như thấy được trách nhiệm của các cơ quan, đoàn thể và mối quan hệ hữu cơ giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong công tác giáo dục, định hướng lý tưởng cách mạng cho các bạn đoàn viên, thanh niên.

    

     Thật vậy, dù năm tháng trôi qua, đất nước ta đã hòa bình độc lập, Nam - Bắc sum hợp một nhà nhưng lời dạy của Bác về lý tưởng của thanh niên vẫn còn giá trị theo thời gian cho đến ngày nay, nó luôn được ấp ủ và được hướng tới như một sứ mệnh "Không một chút nào được quên" lý tưởng của chúng ta là phấn đấu cho Tổ quốc hoàn toàn độc lập, chủ nghĩa xã hội hoàn toàn thắng lợi trên đất nước ta. Thấm nhuần lời dạy của Bác, dù trong hoàn cảnh những năm tháng chiến tranh nhưng ta đã xây dựng và tổ chức hiệu quả nhiều phong trào lớn trong công tác giáo dục, động viên thanh niên đánh giặc như: "Tòng quân giết giặc cứu nước", "Ba sẵn sàng", "Ba đảm đang", "Năm xung phong",... đến ngày nay trong công cuộc đổi mới, hội nhập quốc tế thì lực lượng thanh niên vẫn giữ vai trò xung kích, chủ động trên tất cả các mặt trận quân sự, kinh tế, chính trị, văn hóa,... cùng với các phong trào thiết thực như: "Phong trào thanh niên lập thân, lập nghiệp", "Tuổi trẻ giữ nước", phong trào tình nguyện, Hiến máu nhân đạo, Đền ơn đáp nghĩa, v.v. . tất cả các phong trào này đều hướng đến mục tiêu phấn đấu chung của toàn Đảng, toàn dân trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội vì dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh. Qua thực tế cho ta thấy, với tinh thần xung phong, tình nguyện của các bạn trẻ trên khắp mọi miền Tổ quốc đã minh chứng cho lẽ sống vì dân, vì nước đã đi vào cuộc sống và lý tưởng của đội ngũ thanh niên hiện nay, các bạn đang cố gắng từng bước hoàn thành và làm tròn sứ mệnh của những người làm chủ tương lai của đất nước, như lời Bác dạy: "...Nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do thanh niên. Thanh niên muốn làm chủ tương lai cho xứng đáng thì ngay hiện tại phải rèn luyện tinh thần và lực lượng của mình, phải làm việc để chuẩn bị cái tương lai đó" .

 

     Qua quá trình tham gia hoạt động Đoàn thanh niên, tôi nhận thấy để ngăn chặn những biểu hiện tiêu cực trong lối sống của thanh niên hiện nay, cần thực hiện những biện pháp như:

 

     -  Thứ nhất, giải pháp tiếp cận tâm lý nhằm giúp cho các bậc phụ huynh và những người làm công tác giáo dục tìm hiểu và làm sáng tỏ các nguyên nhân dẫn tới những diễn biến tâm lý sai lệch của các em để kịp thời điều chỉnh. Để thực hiện tốt giải pháp này cần phải đẩy mạnh và tăng cường hơn nữa sự phối hợp của bộ ba "gia đình - nhà trường - xã hội" trong công tác quản lý, giáo dục, rèn luyện phẩm chất, năng lực cho con em từng gia đình. Cụ thể:

 

     + Gia đình, đặc biệt là cha mẹ cần quan tâm đúng mức đến nguyện vọng của con trong từng giai đoạn trưởng thành để kịp thời uốn nắn và điều chỉnh hành vi của con theo chiều hướng tích cực. Đồng, thời phối hợp cùng nhà trường và xã hội định hướng cho các em có cách nhìn nhận đúng, biết phân tích, sàn lọc các nguồn thông tin cũng như cách tiếp cận các luồng văn hóa ngoại lai nhằm nâng cao nhận thức và bảo vệ cho các em tránh khỏi những tác động tiêu cực.

 

     + Trường học nên tăng các tiết kỹ năng sống và hướng nghiệp cho học sinh, đồng thời chú trọng đến giáo dục ý thức pháp luật để giúp các em có định hướng đúng đắn, dễ dàng tránh xa những thứ văn hóa ngoại lai và không sa vào các tệ nạn xã hội.

 

     - Thứ hai, do đối tượng phạm tội trẻ hóa đang ngày càng gia tăng , vì vậy trước những hành vi sai lệch đó cần phải bị dư luận xã hội phê phán, lên án hoặc đòi hỏi cần phải có một hình phạt đủ nặng để răn đe các hành vi sai phạm.

 

     - Thứ ba, công tác quản lý thông tin mạng xã hội cần được đẩy mạnh và giám sát chặt chẽ hơn nữa.

 

     - Thứ tư, các địa phương cần mở rộng  hoạt động vui chơi, giải trí lành mạnh cũng như tổ chức các hoạt động xã hội để tạo sân chơi bổ ích, thiết thực cho các bạn trẻ tham gia, đồng thời góp phần tăng cường ý thức, trách nhiệm của các bạn trẻ đối với cộng đồng và xã hội. Bên cạnh đó, thanh thiếu niên là lứa tuổi đã được tham gia lao động sản xuất, do đó địa phương cần nắm bắt và có định hướng tạo việc làm cho lao động tại chỗ.

    

     Đến đây, tôi kêu gọi không chỉ riêng tôi mà các bạn trẻ đoàn viên, thanh niên ơi! Chúng ta hãy thật sự tỉnh táo và hãy nhớ lại trách nhiệm của một người đoàn viên, thanh niên trong công cuộc xây dựng và đổi mới đất nước "Nhiệm vụ của thanh niên không phải là hỏi nước nhà đã cho mình những gì. Mà phải tự hỏi mình đã làm gì cho nước nhà? Mình phải làm thế nào cho ích lợi nước nhà nhiều hơn? Mình đã vì lợi ích nước nhà mà hy sinh phấn đấu chừng nào?" . Một khi chúng ta nghiêm túc suy nghĩ về trách nhiệm của mình đối với nhân dân, đất nước thì chúng ta sẽ có những hành động cụ thể, thiết thực trong công tác hằng ngày.  Qua đó, đoàn viên thanh niên chúng ta hãy ra sức và quyết tâm thực hiện theo lời dạy của Bác, đồng thời nêu cao tinh thần, trách nhiệm học tập của mình "Mỗi đoàn viên cần học tập bằng mọi cách: học ở nhà, học ngoài xã hội, học trên sách báo, học trong nhân dân để đại học hóa bản thân mình. Có như vậy mới lôi cuốn đông đảo thanh niên đi học" , để đáp ứng những yêu cầu đổi mới của đất nước. Và để thực hiện tốt hơn cũng như có hiệu quả thì công tác giáo dục, bồi dưỡng là yếu tố quan trọng, kết hợp với công tác tuyên truyền sâu rộng lồng ghép vào cách thức hoạt động thực tế từ các cơ sở Đoàn, Hội sẽ thu hút nhiều đoàn viên, thanh niên tham gia; góp phần khắc phục từng bước và tiến tới đẩy lùi hiện tượng suy thoái về đạo đức, lối sống và các tệ nạn xã hội, vi phạm pháp luật trong một bộ phận thanh thiếu niên hiện nay.  

 

Lê Châu Mỹ Hoa - Khoa LLMLN - TTHCM

các tin khác