Trường Chính trị Tôn Đức Thắng Tỉnh An Giang

Một số vấn đề về xây dựng phong cách làm việc dân chủ cho đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã, theo tư tưởng Hồ Chí Minh

10:21 10/05/2017

Cán bộ, công chức cấp xã bất kỳ ở vị trí công tác nào đều phải có phong cách làm việc phù hợp với lợi ích của nhân dân bởi cấp xã là cấp trực tiếp với dân.

 

     Phong cách làm việc của cán bộ, công chức được hiểu là tổng hợp những phương pháp, cách thức, biện pháp, tác phong, lề lối làm việc để vận dụng các kiến thức, tri thức khoa học vào thực tiễn phục vụ nhân dân đem lại hiệu quả. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng cấu thành phẩm chất, năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức nhất là cán bộ, công chức cấp cơ sở, cấp gần dân nhất. Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm đến việc xây dựng phong cách làm việc cho đội ngũ cán bộ, công chức. Theo Người, phong cách, lề lối làm việc của đội ngũ cán bộ có vai trò to lớn để đảm bảo cho mọi chủ trương, nghị quyết, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước đi vào cuộc sống. Nghị quyết, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước có khả thi hay không phụ thuộc vào suy nghĩ, nhận thức và hành động của quần chúng.

 

     Có nhiều phong cách làm việc khác nhau…; trong bài viết này, tôi chỉ đề cập tới một số vấn đề về xây dựng phong cách làm việc dân chủ cho đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã theo tư tưởng Hồ Chí Minh.

 

     Hồ Chí Minh rất quan tâm phong cách làm việc; đặc biệt là phong cách dân chủ, đây là đặc trưng cơ bản nhất của phong cách làm việc Hồ Chí Minh. Phong cách dân chủ trong tư tưởng Hồ Chí Minh xuất phát từ nước ta là một nước dân chủ. Từ thực hành dân chủ cho nhân dân, đến thực hành dân chủ trong Đảng, trong cơ quan, tổ chức, phong cách dân chủ của Hồ Chí Minh là sự thể hiện nhất quán tư tưởng, đạo đức vì dân, vì nước của Người. Hồ Chí Minh luôn chăm lo dân sinh, nâng cao dân trí để không ngừng thực hành dân chủ cho dân. Trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” (1947), Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: "Bao nhiêu cách tổ chức và cách làm việc, đều vì lợi ích của quần chúng, vì cần cho quần chúng. Vì vậy, cách tổ chức và cách làm việc nào không hợp với quần chúng thì ta phải có gan đề nghị lên cấp trên để bỏ đi hoặc sửa lại. Cách nào hợp với quần chúng, quần chúng cần, thì dù chưa có sẵn, ta phải đề nghị lên cấp trên mà đặt ra. Nếu cần làm thì cứ đặt ra, rồi báo cáo sau, miễn là được việc" (1). Người nhấn mạnh: "Cách làm việc, cách tổ chức... của chúng ta đều phải lấy câu này làm khuôn phép: Từ trong quần chúng ra. Về sâu trong quần chúng" (2).

 

     Giá trị cao nhất của đường lối xây dựng đất nước “độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội” chính là đem lại quyền làm chủ thực sự cho dân, phải trao lại cho dân mọi quyền hành. Dân là chủ, nghĩa là trong xã hội Việt Nam, nhân dân là người chủ của nước, nước là nước của dân, có thực sự dân chủ mới khơi dậy được mọi sự tham gia nhiệt tình, và những đóng góp sáng tạo của quần chúng. Người viết: "Dân chủ, sáng kiến, hăng hái, ba điều đó rất quan hệ với nhau. Có dân chủ mới làm cho cán bộ và quần chúng đề ra sáng kiến” (3). Trước hết, Hồ Chí Minh yêu cầu phong cách dân chủ là phải "Đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết". Tư tưởng nổi bật, cốt lõi và xuyên suốt cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí minh là mưu cầu hạnh phúc cho nhân dân, Người từng nói: "Cả đời tôi chỉ có một mục đích, là phấn đấu cho quyền lợi của Tổ quốc, và hạnh phúc của quốc dân" (4). Bởi vậy, trong lãnh đạo và chỉ đạo thực tiễn, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường căn dặn cán bộ các cấp, phải đặt lợi ích nhân  dân lên trên hết: "Việc gì có lợi cho dân  phải hết sức làm, việc gì có hại đến dân phải hết sức tránh” (5). Tư tưởng "Tất cả vì lợi ích của nhân dân" chính là kim chỉ nam cho hoạt động lãnh đạo, quản lý của đội ngũ cán bộ cấp xã, đối lập với tư tưởng này chính là chủ nghĩa cá nhân. Từ chủ nghĩa cá nhân mà sinh ra "tham lam" vi phạm lợi ích của nhân dân, không quan tâm đến lợi ích của dân, chỉ mưu "vinh thân, phì gia", làm giảm sút niềm tin của nhân dân đối với Đảng. Bởi vậy, mỗi cán bộ cấp xã phải ghi tạc lời dạy của Bác Hồ: "Mỗi cán bộ, đảng viên phải đặt lợi ích của cách mạng, của Đảng, của nhân dân lên trên hết, trước hết” (6). Người căn dặn: "Phải đem hết sức dân, tài dân, của dân làm cho dân. Trước kia, sức dân, của dân làm lợi cho đế quốc, nay đem lại lợi ích cho dân" (7). Là người sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện Đảng ta, hơn ai hết Chủ tịch Hồ Chí Minh thấy rất rõ vị trí, vai trò của cán bộ. Người chỉ rõ:  “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc” (8). “Muôn việc thành công hoặc thất bại, đều do cán bộ tốt hoặc kém” (9); “Bất cứ chính sách, công tác gì nếu có cán bộ tốt thì thành công, tức là có lãi. Không có cán bộ tốt thì hỏng việc, tức là lỗ vốn (10). Khi bàn về cách làm và xuất bản loại sách Người tốt, việc tốt với một số cán bộ, Người nói: "Bác muốn bàn luận dân chủ, các chú có ý kiến gì trái với Bác thì cứ cãi, nhất trí rồi về làm mới tốt được. Không nên: Bác nói gì, các chú cứ ghi vào sổ mà trong bụng thì chưa thật rõ, rồi các chú không làm, hay làm một cách qua loa" (11).

 

     Có thể nói: Một cán bộ tốt không thể không có phong cách làm việc dân chủ.

 

     Trong giai đoạn hiện nay, để học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, trong xây dựng phong cách làm việc dân chủ cho đội ngũ cán bộ cấp xã, cần thực hiện một số giải pháp cơ bản sau đây:

 

     Một là, mọi chủ trương, đường lối của đảng, chính sách pháp luật của nhà nước khi ban hành đều phải xuất phát vì lợi ích cho nhân dân. Đội ngũ cán bộ cấp xã là người trực tiếp thực hiện, phải có năng lực vận dụng những quan điểm, chủ trương, chính sách đó cho phù hợp, nhất là trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nhằm ra các quyết định có lợi cho dân góp phần thực hiện mục tiêu “dân giàu nước mạnh dân chủ công bằng văn minh”. Muốn vậy, cán bộ cấp xã phải dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, nói đi đôi với làm, phải có phong cách dân chủ, gần dân, biết lắng nghe để tập hợp được ý kiến của quần chúng nhằm cải tiến công tác, họ phải “mắt trông, tai nghe, chân đi, óc nghĩ, miệng nói, tay làm” nâng cao chất lượng, hiệu quả phục vụ nhân dân.

 

     Hai là, cơ quan có thẩm quyền cần tổ chức rà soát, phân loại đội ngũ cán bộ cấp xã để xây dựng thành một lực lượng tinh nhuệ; thực hiện chính sách tinh giản biên chế theo Nghị định Số: 108/2014/NĐ-CP, ngày 20 tháng 11 năm 2014 của chính phủ. Vận dụng hợp lý chính sách khuyến khích đối với cán bộ cấp xã không đạt tiêu chuẩn tự nguyện nghỉ hưu trước tuổi, nghỉ thôi việc; đảm bảo mỗi cán bộ cấp xã phải thật sự có tâm, có tầm, có phong cách dân chủ, đủ sức hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao, được nhân dân tin yêu.

 

     Một điều lưu ý là trong tuyển dụng, đề bạt các chức danh chủ chốt cấp xã phải thông qua thi tuyển và kết quả đánh giá phân loại cán bộ định kỳ hàng năm; đây là công việc hệ trọng và rất khó. Đánh giá đúng cán bộ là xác định chính xác ai là cán bộ tốt, ai là cán bộ kém, ai mạnh ở chỗ nào, yếu ở chỗ nào, khả năng hoàn thành công việc đến đâu, quan hệ với quần chúng ra sao, có thực thi dân chủ hay không, hay tác phong quan liêu hách dịch.v.v. Trên cơ sở đó mà bố trí, sử dụng, đề bạt. Đánh giá cán bộ phải công tâm, khách quan; không đơn thuần theo bằng cấp, học vị, tuổi tác cũng không hẹp hòi, định kiến cá nhân. Cần phát huy dân chủ để mọi công dân đều có cơ hội tham gia công tác trong hệ thống chính trị cơ sở, việc này vừa giúp xây dựng phong cách làm việc dân chủ cho đội ngũ cán bộ cấp xã vừa tạo được niềm tin trong nhân dân.

 

     Ba là, để xây dựng phong cách làm việc dân chủ cho đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã, còn phải kiên trì thực hiện tốt công tác huấn luyện, đào tạo, bồi dưỡng; chú trọng bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng, phong cách giao tiếp; đặc biệt là phong cách dân chủ và kinh nghiệm xử lý tình huống cụ thể. Theo Hồ Chí Minh, huấn luyện cán bộ : “Không phải vài ba tháng hoặc vài ba năm, mà đào tạo được một người cán bộ tốt... cần phải công tác, đấu tranh, huấn luyện lâu năm mới được” (12).

 

     Bốn là, các xã, phường, thị trấn xây dựng quy chế làm việc dân chủ trong toàn bộ hệ thống chính trị; trong đó, quy chế phối hợp cho các tổ chức trong hệ thống chính trị cần chú trọng phân định rõ chức năng chính quyền, chức năng của mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị xã hội, phân công cán bộ đúng chức năng, xây dựng phong cách làm việc dân chủ, nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã.

 

     Năm là, các cấp ủy Đảng, đặc biệt cấp ủy cơ sở, phải nghiêm túc thực hiện Chỉ thị 05- CT/TW, ngày 15/5/2016 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh nhằm góp phần xây dựng phong cách dân chủ cho đội ngũ cán bộ nói chung, trong đó có đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã; cụ thể như sau : “…Tổ chức học tập, quán triệt…các quan điểm và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh về : tuyệt đối trung thành, kiên định lý tưởng cách mạng, đặt lợi ích của Đảng, của đất nước, dân tộc lên trên tất cả; hết lòng, hết sức phục vụ Tổ quốc, phụng sự nhân dân, tận trung với nước, tận hiếu với dân; hết lòng yêu thương đồng bào, đồng chí, yêu thương con người; cần, kiệm, liêm chính, chí công vô tư, thật sự là công bộc của nhân dân, kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân, cơ hội,... Đó là : phong cách tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo, luôn gắn chặt lý luận với thực tiễn; phong cách làm việc dân chủ, khoa học, kỹ lưỡng, cụ thể, tới nơi, tới chốn; phong cách ứng xử văn hoá, tinh tế, đầy tính nhân văn, thấm đậm tinh thần yêu dân, trọng dân, vì dân; phong cách nói đi đôi với làm, đi vào lòng người; nói và viết ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm; phong cách sống thanh cao, trong sạch, giản dị; phong cách quần chúng, dân chủ, tự mình nêu gương...”.

 

     Tóm lại, đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã có vai trò hết sức quan trọng trong việc nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị cơ sở; vì vậy, xây dựng phong cách làm việc cho đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã vững vàng về chính trị, có đạo đức trong sạch về lối sống, có trí tuệ, kiến thức và trình độ năng lực; đặt biệt, có phong cách làm việc dân chủ…, luôn là mối quan tâm hàng đầu của đảng, nhà nước và lòng mong mỏi của nhân dân. Đây là một trong những nội dung rất quan trọng của công tác cán bộ. Mỗi cán bộ, công chức, đặc biệt là cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp xã phải có ý thức tự giác, thường xuyên tự rèn luyện phong cách làm việc thực sự dân chủ để nêu gương, tạo sự lan tỏa trong nội bộ để cấp dưới học tập làm theo; qua đó, tạo niềm tin thu hút, tập hợp, đoàn kết toàn dân hăng hái tham gia thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ chính trị địa phương, góp phần thực hiện bằng được mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh" theo tinh thần Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng./.

 

CHÚ THÍCH:

(1, 2). Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. CTQG, H.2002, t 5, tr.246.

(3). Hồ Chí Minh (2009) Toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội, tập 4, tr. 240.

(4). Hồ Chí Minh (2009) Toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội, tập 4, tr. 47.

(5). Hồ Chí Minh (2009) Toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội, tập 4, tr. 439.

(6). Hồ Chí Minh (2009) Toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội, tập 4, tr. 61.

(7). Hồ Chí Minh (2009) Toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội, tập 5, tr.232-233.

(8) Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG, H.2004, tập 5, tr.269.

(9) Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG, H.2004, tập 5, tr.240.

(10) Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG, H.2004, tập 4, tr.46.

(11) Hồ Chí Minh: Biên niên tiểu sử, NXB CTQG, H.1996, tập 10, tr.191.

(12) Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG, H.2004, tập 5, tr.282./.

 

Lê Thành Dững - Khoa Dân Vận

Responsive image
 

 

các tin khác