Trường Chính trị Tôn Đức Thắng Tỉnh An Giang

Phát huy vai trò của nông dân trong đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp nông thôn hiện nay

09:22 22/06/2017

CNH, HĐH nông nghiệp nông thôn có ý nghĩa chiến lược trong phát triển đất nước, vì khu vực nông nghiệp, nông thôn nước ta hiện có tài nguyên lớn về đất đai và các tiềm năng thiên nhiên khác đã cung cấp các nguồn nguyên, vật liệu cho phát triển công nghiệp – dịch vụ. Bên cạnh nông nghiệp, nông thôn nước ta là khu vực đông dân cư nhất, lại có trình độ phát triển nhìn chung là thấp nhất so với các khu vực khác.

Xuất phát từ đặc điểm trên Đảng ta coi CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn là một nhiệm vụ hết sức quan trọng, mà trong đó nông dân là lựclượng nòng cốt. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, vai trò của nông nghiệp, nông dân không những không giảm sút, mà có những nét mới, cao hơn so với trước đây thì phải đáp ứng thỏa mãn những nhu cầu mới xuất hiện từ chính xã hội công nghiệp và nền văn minh công nghiệp.

Về vai trò của nông dân, Hồ Chí Minh khẳng định: Nền tảng của vấn đề dân tộc là vấn đề nông dân, vì nông dân là tối đại đa số trong dân tộc”[1], “Việt Nam là một nước sống về nông nghiệp. Nền kinh tế của ta lấy canh nông làm gốc. Trong công cuộc xây dựng nước nhà, Chính phủ trông mong vào nông dân, trông cậy vào nông nghiệp một phần lớn. Nông dân ta giàu thì nước ta giàu. Nông nghiệp ta thịnh thì nước ta thịnh”[2].

Nông dân không chỉ là lược lượng chủ yếu sản xuất ra của cải cho xã hội, nuôi sống xã hội mà còn là động lực cho sự phát triển của xã hội, là nhân tố cơ bản cho quá trình tiến hành thành công công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng một nước Việt Nam ngày một phát triển và giàu mạnh hơn.

Trong nông nghiệp và nông thôn, vấn đề nông dân luôn có vị trí đặc biệt quan trọng và được Đảng ta xác định là vấn đề chiến lược của cách mạng Việt Nam. Ngày nay, trong quá trình CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn, nông dân là lực lượng đông đảo, nòng cốt và chủ yếu tham gia trực tiếp vào quá trình này. Những thành tựu đạt được trong quá trình thực hiện sự nghiệp CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn vừa qua là thành quả của toàn Đảng, toàn dân nhưng đặc biệt trong đó có một phần đóng góp đáng tự hào của nông dân.

Với tư cách là chủ thể, là lực lượng nòng cốt và chủ yếu nên cần phải khơi dậy cho được sự cố gắng, lòng nhiệt tình, tính năng động, tích cực sáng tạo của nông dân. Bởi mỗi bước phát triển của nông nghiệp và nông thôn suy cho cùng cũng là nhằm nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống cho nông dân. Nông dân là mục tiêu, là động lực phát triển của nông nghiệp, nông thôn. Phát triển nông nghiệp và nông thôn là do nông dân và vì nông dân. Vai trò nòng cốt của nông dân trong sự nghiệp CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn là không thể thiếu được.

An Giang là một tỉnh ở đồng bằng sông Cửu Long, có dân số trên 2,3 triệu người, trong đó trên 2/3 lao động trong khu vực nông - lâm nghiệp; là trung tâm lớn về sản xuất lúa gạo, nuôi trồng và chế biến thủy sản, cung cấp nguồn lương thực, thực phẩm hàng hóa quan trọng cho cả nước và xuất khẩu. Là một trong bốn tỉnh, thành phố thuộc vùng đồng bằng sông Cửu Long được Thủ tướng Chính phủ quyết định là vùng kinh tế trọng điểm.

Việc thực hiện CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn thời gian quan đã góp phần làm thay đổi diện mạo nông thôn, nông dân An Giang; điển hình như: Tính đến thời điểm này, toàn tỉnh có 21 xã đạt chuẩn nông thôn mới (NTM), Đến nay, không còn xã đạt dưới 10 tiêu chí NTM. Thu nhập bình quân đầu người/năm khu vực nông thôn An Giang hiện nay tăng lên trên 33 triệu đồng/năm. Tỷ lệ hộ nghèo khu vực nông thôn giảm còn 1,5%. Tỷ lệ dân tham gia bảo hiểm y tế đạt trên 70%, Tỷ lệ dân số nông thôn được cấp nước hợp vệ sinh trên 95%... Có trên 98% tỷ lệ km đường trục chính đạt chuẩn; trên 75% kênh mương nội đồng kiên cố hóa, đáp ứng yêu cầu phát triển sản xuất và phục vụ dân sinh; cơ giới hoá vào khâu sản xuất và chế biến nông sản; mạng lưới giao thông phát triển (cầu, đường giao thông nông thôn được kiên cố hoá) …

Kết cấu hạ tầng nông nghiệp, nông thôn phát triển đã đẩy nhanh tốc độ công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn theo phương chăm lấy nông dân làm chủ thể, là trung tâm của sự phát triển; lấy phát triển nông thôn mới là khâu đột phá; lấy công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn làm khâu then chốt. Trong đó, đặc biệt quan tâm đầu tư về giống, thủy lợi, giao thông, đê bao, điện, nước sạch, chợ nông thôn. Đẩy mạnh đô thị hóa nông thôn, nâng cao trình độ dân trí, đào tạo ngành nghề để chuyển dịch cơ cấu lao động nông thôn. Chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và phù hợp với nhu cầu thị trường, bảo đảm vệ sinh, môi trường.

Để tiếp tục đẩy mạnh CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn An Giang cần chú trọng phát huy vai trò của nông dân theo hướng:

Một là, khai thác và phát huy nguồn trí lực của nông dân vào đóng góp và xây dựng đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về xây dựng nông thôn mới đi vào cuộc sống

Quá trình xây dựng, hoạch định đường lối, chủ trương cần thu thập ý kiến từ bà con nông dân, vì bà con nông dân hàng ngày va chạm trong thực tiễn cuộc sống, có thể cung cấp cho những nhà lãnh đạo, quản lý nhiều ý kiến hay, kinh nghiệm phong phú. Khi đường lối, chủ trường đã được thông qua cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động làm cho nông dân hiểu và thấy được những lợi ích thiết thực, giúp họ tự giác thực hiện.

Hai là, phải xem nông dân là nguồn nhân lực quan trọng trong phát triển nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới

CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn, nông dân còn là nguồn lực to lớn trong việc tiến hành chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp, tiến tới xây dựng một cơ cấu kinh tế hợp lý theo hướng: tiếp tục phát triển mạnh nông nghiệp, đồng thời phát triển mạnh công nghiệp và các hoạt động dịch vụ. Điều này đòi hỏi người lao động phải mạnh dạn xóa bỏ cách nghĩ, cách làm cũ, thói quen tiểu nông, phải năng động nắm bắt nhu cầu của thị trường và dự đoán được xu hướng vận động của nó; đồng thời cũng cần có vốn, kỹ thuật, lao động để thực hiện bước chuyển đổi.

Ngoài ra, nông dân cũng chính là người trực tiếp ứng dụng những thành tựu khoa học - kỹ thuật và công nghệ vào trong sản xuất, tăng quy mô tạo ra một khối lượng hàng hóa lớn, đáp ứng được yêu cầu của sự phát triển của đất nước.

Ba là, quy tụ nông dân thành lực lượng trực tiếp xây dựng, giữ gìn và bảo vệ kết cấu hạ tầng nông thôn

Nông thôn mới không thể thiếu hệ thống điện, đường, trường, trạm, thủy nông nội đồng… Những cơ sở vật chất đó phải do chính những người nông dân ở các vùng nông thôn cùng với Nhà nước xây dựng; đồng thời bảo quản, tăng cường công tác quản lý của chính quyền địa phương đối với những công trình.

Những việc xây dựng đường làng, đường liên thôn, liên xã phải chủ yếu do nhân dân đóng góp cùng với sự hỗ trợ của Nhà nước. Xây dựng đã khó nhưng bảo vệ, tôn tạo hệ thống đường sá càng quan trọng hơn. Ông cha ta có câu “Của bền tại người”. Việc bảo quản, giữ gìn hệ thống đường sá nông thôn phải là công việc của chính bà con nông dân. Người nông dân cần cập nhật những kiến thức, hiểu biết và ý thức bảo vệ hệ thống đường nông thôn để phục vụ cho chính mình.

Bốn là, nông thôn là quê hương của nông dân; nông dân phải được sống trong một môi trường lành mạnh, trong sạch, không tệ nạn xã hội, thì nông dân phải là chủ thể giữ gìn an ninh, trật tự ở các vùng nông thôn.

Muốn giữ gìn không khí thanh bình trong các vùng nông thôn và phát huy những mặt tích cực, hạn chế những mặt tiêu cực, từng gia đình phải quan tâm chăm lo giáo dục con cái, giáo dục những đạo lý, những truyền thống tốt đẹp của quê hương; đấu tranh với lối sống lai căng, thực dụng không phù hợp với thuần phong mỹ tục ở địa phương. Các vùng nông thôn cần tăng cường những hoạt động phối hợp cùng nhau giữ gìn, bảo vệ tài sản, an ninh trật tự trong từng địa phương

Năm là, xác định nông dân là người hưởng thụ những thành tựu của quá trình CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn mang lại, thì nông dân phải là chủ thể xây dựng đời sống văn hóa tinh thần ở các vùng nông thôn.

Phong tục tập quán, lối sống, quan hệ ứng xử giữa con người với con người, cách tư duy, hoạt động văn học - nghệ thuật ở các vùng nông thôn v.v…

Quan hệ giữa những người nông dân là quan hệ tình nghĩa thân thiện, giúp đỡ lẫn nhau, tôn trọng nhau. Trong thôn, trong xóm một người có việc mọi người xung quanh giúp đỡ, theo quan niệm “sống với nhau vì tình vì nghĩa không phải vì đĩa xôi đầy”; ra đường gặp người lớn tuổi phải chào dù không có họ hàng; thương người như thể thương thân, mối quan hệ gần gũi xóm giềng trong bà con nông dân phải được giữ gìn, bảo vệ và phát huy để giúp đỡ nhau trong phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng xóm, làng văn hóa. Giữ gìn những giá trị văn hóa là một nội dung trong xây dựng nông thôn mới, nhằm xây dựng một đời sống văn hóa tinh thần tốt đẹp ở các vùng nông thôn

CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn là một trong những nội dung quan trọng của quá trình CNH, HĐH đất nước. Muốn vậy nông dân phải là chủ thể tích cực trong xây đựng đời sống văn hóa mới, xây dựng kết cấu hạ tầng; phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường sinh thái, làm cho mỗi người được thụ hưởng một cách tốt nhất những giá trị vật chất và tinh thần. Đất nước còn khó khăn đòi hỏi nông dân phải nâng cao hơn nữa vai trò, trách nhiệm của mình mới có khắc phục những yếu tố lạc hậu, tiêu cực ảnh hưởng tới quá trình phát. Nông dân phải ý thức được vai trò của mình, tiếp tục phát huy tính chủ động, sáng tạo trong xây dựng quê hương, đất nước. Nhất là phải chủ động phối hợp với các giai cấp, tầng lớp khác phấn đấu xây dựng một nước Việt Nam XHCN “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”./.

Tài liệu tham khảo:

1. Nghị quyết 26-NQ/TW ngày 05/8/2008 của Ban Chấp hành Trung ương khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn.

2. Nghị quyết 15-NQ/TW ngày 18 tháng 3 năm 2002 về đẩy nhanh công nghiệp hoá, hiện đại hoá, nông thôn.

3. Giáo trình trung cấp Chính trị - Hành chính .

4. Tài liệu tập huấn: Phát triển nông nghiệp và nông thôn theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá (tập I và II), Hội khoa học kinh tế Việt Nam - Ban Đào tạo và phổ biến kiến thức, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội 1998

5. Tăng cường sự tham gia của người dân trong quá trình xây dựng nông thôn mới ở an giang.  TS. Đỗ Văn Quân Viện Xã hội học - Học viện CTQG Hồ Chí Minh.

6. Vai trò Hội nông dân tham gia phát triển kinh tế và xây dựng nông thôn mới - Cổng Thông tin điện tử An Giang.

 


[1] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị Quốc gia, H.2000, tập VII, tr.16 

[2] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, tập IV, tr.215

Trần Vũ Minh - Khoa Dân vận

Responsive image
 

 

các tin khác