Trường Chính trị Tôn Đức Thắng Tỉnh An Giang

Vai trò của người dân trong cải cách thủ tục hành chính

10:11 07/12/2018

     Tại Hội nghị công bố Chỉ số Cải cách hành chính năm 2017 (Par Index) ngày 2/5/2018, Phó Thủ tướng Thường trực Trương Hòa Bình nêu rõ: Trong thời gian vừa qua, công tác cải cách hành chính luôn được Đảng và Nhà nước ta quan tâm chỉ đạo quyết liệt, coi đây là một trong những nội dung quan trọng trong công cuộc xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Đặc biệt, trong quá trình xây dựng Chính phủ liêm chính, kiến tạo phát triển, hành động, phục vụ nhân dân, công tác cải cách hành chính, nhất là cải cách thể chế đã được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ hết sức coi trọng

     Cải cách hành chính được coi là một nhiệm vụ trọng tâm của nền hành chính nhà nước trong giai đoạn hiện nay. Đây là chương trình có mức độ tác động mạnh mẽ, sâu sắc và rộng khắp. Nó đã tạo được nhiều bước chuyển biến lớn trong hệ thống quản lý hành chính công, xây dựng một nền hành chính trong sạch, vững mạnh, hiện đại, phục vụ tốt hơn cho những nhu cầu ngày càng tăng của người dân và tổ chức.
Một trong sáu nhiệm vụ cải cách hành chính tại Nghị quyết số 30c/NQ-CP ngày 8/11/2011 của Chính phủ về ban hành Chương trình tổng thể cải cách hành chính Nhà nước giai đoạn 2011 - 2020 là cải cách thủ tục hành chính, cụ thể:

 

a) Cắt giảm và nâng cao chất lượng thủ tục hành chính trong tất cả các lĩnh vực quản lý nhà nước, nhất là thủ tục hành chính liên quan tới người dân, doanh nghiệp;
 

 b) Trong giai đoạn 2011 - 2015, thực hiện cải cách thủ tục hành chính để tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, giải phóng mọi nguồn lực của xã hội và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, bảo đảm điều kiện cho nền kinh tế của đất nước phát triển nhanh, bền vững. Một số lĩnh vực trọng tâm cần tập trung là: Đầu tư; đất đai; xây dựng; sở hữu nhà ở; thuế; hải quan; xuất khẩu, nhập khẩu; y tế; giáo dục; lao động; bảo hiểm; khoa học, công nghệ và một số lĩnh vực khác do Thủ tướng Chính phủ quyết định theo yêu cầu cải cách trong từng giai đoạn;
 

c) Cải cách thủ tục hành chính giữa các cơ quan hành chính nhà nước, các ngành, các cấp và trong nội bộ từng cơ quan hành chính nhà nước;
 

d) Kiểm soát chặt chẽ việc ban hành mới các thủ tục hành chính theo quy định của pháp luật;
 

đ) Công khai, minh bạch tất cả các thủ tục hành chính bằng các hình thức thiết thực và thích hợp; thực hiện thống nhất cách tính chi phí mà cá nhân, tổ chức phải bỏ ra khi giải quyết thủ tục hành chính tại cơ quan hành chính nhà nước; duy trì và cập nhật cơ sở dữ liệu quốc gia về thủ tục hành chính;
 

e) Đặt yêu cầu cải cách thủ tục hành chính ngay trong quá trình xây dựng thể chế, tổng kết kinh nghiệm thực tiễn và tăng cường đối thoại giữa Nhà nước với doanh nghiệp và nhân dân; mở rộng dân chủ, phát huy vai trò của các tổ chức và chuyên gia tư vấn độc lập trong việc xây dựng thể chế, chuẩn mực quốc gia về thủ tục hành chính; giảm mạnh các thủ tục hành chính hiện hành; công khai các chuẩn mực, các quy định hành chính để nhân dân giám sát việc thực hiện;
 

g) Tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của cá nhân, tổ chức về các quy định hành chính để hỗ trợ việc nâng cao chất lượng các quy định hành chính và giám sát việc thực hiện thủ tục hành chính của các cơ quan hành chính nhà nước các cấp.
 

Từ những nhiệm vụ trên, rõ ràng người dân có vai trò vô cùng quan trọng trong cải cách thủ tục hành chính bao gồm:
 

     Thứ nhất, người dân là người tuân thủ tất cả các quy định của nhà nước trong quá trình quản lý hành chính, là người thụ hưởng những dịch vụ hành chính công mà Nhà nước cung ứng. Do đó, sự chấp hành nghiêm túc của người dân là sự phối hợp tích cực, có ý nghĩa thiết thực đối với công tác cải cách thủ tục hành chính. Bộ máy hành chính do Nhà nước thiết lập ra, các quy định thể chế, cụ thể là các thủ tục hành chính do Nhà nước đề ra, sắp xếp trên cơ sở khoa học, đội ngũ cán bộ công chức được bố trí hợp lý, có đủ năng lực,… nhưng sẽ không thể vận hành nền hành chính công tốt nếu không có sự “hợp tác” tích cực của người dân. Nhân dân khi đến yêu cầu chính quyền giải quyết công việc cho mình, nếu họ hiểu biết và tuân thủ theo các quy định được niêm yết công khai tại trụ sở, mọi yêu cầu sẽ được đáp ứng theo đúng trình tự. Các cán bộ, công chức cũng sẽ phối hợp với nhau nhịp nhàng để giải quyết công việc cho dân. Nhưng nếu ngược lại, mọi việc sẽ đình trệ, ảnh hưởng đến kết quả hoạt động chung của chính quyền cũng như ảnh hưởng đến việc đáp ứng yêu cầu của các cá nhân, tổ chức khác.
 

     Trong rất nhiều trường hợp, do người dân không nắm vững và thực hiện đầy đủ các yêu cầu, thủ tục về hồ sơ, giấy tờ, nên cơ quan hành chính không thể giải quyết công việc của họ và có quyền đề nghị họ hoàn chỉnh hồ sơ thì mới giải quyết. Trên thực tế người dân thường xử lý tình trạng này theo các cách sau: người dân bỏ cuộc, không tiến hành hoạt động gắn với loại dịch vụ này; người dân tiến hành chui, không xin phép chính quyền; nhờ vả, chạy chọt vòng vèo, đút lót cho cán bộ, công chức liên quan đến công việc. Tất cả những tình huống nói trên đều đưa đến những hậu quả tiêu cực cho công dân, cho nhà nước và cho xã hội.
 

     Như vậy, có thể thấy, cải cách hành chính nói chung và cải cách thủ tục hành chính nói riêng nêu ra nhiều chương trình, hoạt động, nhiều nội dung, mục tiêu đòi hỏi nỗ lực của toàn bộ nền hành chính, nhưng, mọi việc sẽ không thể thực hiện có hiệu quả nếu không có sự tham gia, hợp tác tích cực của người dân
 

     Thứ hai, ý kiến, sự tham vấn của người dân vào các vấn đề cải cách thủ tục hành chính của nhà nước là một đóng góp quan trọng cho sự thành công của chương trình. Bởi vì, không ai khác, người dân là những người tham gia trực tiếp thực hiện thủ tục hành chính, và do đó là người hiểu sâu sắc những thủ tục hành chính nào còn rườm rà, không cần thiết, gây cản trở, khó khăn cho họ. Do đó, sự tham gia, đóng góp của người dân ngay từ khi xây dựng chủ trương, chính sách sẽ góp phần đảm bảo tính khả thi, thiết thực và hiệu quả của các thủ tục hành chính.
 

     Thứ ba, trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính, người dân hiểu hơn ai hết công chức nào tốt, không tốt, chất lượng giải quyết thủ tục hành chính như thế nào. Vì thế, sự đánh giá của người dân về chất lượng thực hiện thủ tục hành chính, về thái độ, trình độ chuyên môn, đạo đức công vụ của cán bộ, công chức khi tham gia quá trình giải quyết thủ tục hành chính là một kênh giám sát đặc biệt quan trọng và hiệu quả. Chính vì vậy, thông tin phản hồi từ phía người dân là một kênh thông tin xã hội tốt cho hoạt động cải cách thủ tục hành chính để những nhà quản lý có thể tham khảo và điều chỉnh cũng như là một “áp lực” để đội ngũ cán bộ, công chức sửa mình, làm cho đúng.
 

     Tóm lại người dân có vai trò vô cùng quan trọng, là một trong những yếu tố hàng đầu trong việc thực hiện cải cách hành chính nói chung, cải cách thủ tục hành chính nói riêng nhằm đáp ứng các mục tiêu của giai đoạn 2 (2016 - 2020) là thủ tục hành chính được cải cách cơ bản, mức độ hài lòng của nhân dân và doanh nghiệp về thủ tục hành chính đạt mức trên 80% vào năm 2020; đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có đủ trình độ và năng lực thi hành công vụ, phục vụ nhân dân và phục vụ sự nghiệp phát triển của đất nước; sự hài lòng của cá nhân đối với dịch vụ do đơn vị sự nghiệp công cung cấp trên các lĩnh vực giáo dục, y tế đạt mức trên 80% vào năm 2020; sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp đối với sự phục vụ của các cơ quan hành chính nhà nước đạt mức trên 80% vào năm 2020./.

Trần Kim Hoàng - Khoa Nhà nước và Pháp luật

Responsive image
 

 

các tin khác